“Ông ta yêu cầu được đối chất với người đánh xe.”
Người đưa giấy vừa dứt lời, quan xét án đã gọi một nha dịch đứng gần cửa sảnh.
“Đến Tiêu phủ mời Lưu Tam tới đây. Nói rõ là nha môn triệu đến để hỏi việc trên phiếu liên; không ai được tự ý dẫn anh ta đi nơi khác.”
Nha dịch nhận lệnh, xem dấu trên thẻ rồi lập tức rời sảnh. Minh Châu nhìn theo bóng người khuất sau cổng. Phùng Kính đã nhận giấy gọi mà vẫn muốn gặp Lưu Tam trước, hẳn không phải để hỏi thăm sức khỏe. Có điều, vào đến nha môn, lời nào cũng phải được ghi xuống; đó là việc khiến người quen nói vòng thường bớt được vài vòng.
Quan xét án quay sang Chu Tấn.
“Theo danh mục đã lập, truyền lệnh Tiêu phủ giao nộp sổ kho, sổ phụ và các lệnh vận chuyển liên quan đến ba chuyến hàng. Ghi rõ người giao, người nhận, tình trạng từng thứ. Chưa lập biên nhận xong thì không mở.”
Chu Tấn cúi đầu lĩnh mệnh. Ông kiểm lại hai vật đã được nha môn tiếp nhận từ trước: phiếu liên của Lưu Tam và bản sao một phần sổ vận chuyển do Cảnh Hành giao nộp. Dây niêm trên túi giấy vẫn nguyên, góc biên nhận có chữ ký của người chứng kiến. Minh Châu nhìn hai món ấy nằm yên trên bàn, bỗng thấy giấy tờ cũng có số phận riêng: chỉ cần đổi một bàn tay, lời nó có thể bị người khác nói hộ.
Không lâu sau, Tiêu Nghiêm tới nha môn cùng người giữ sổ và Phùng Kính. Hai nha dịch mang theo hòm gỗ đựng sổ sách, đặt trước án thư. Chu Tấn mở hòm trước mặt mọi người, đọc từng tên tài liệu, ghi thời điểm giao nộp và tình trạng bìa sổ, dây buộc, dấu niêm.
Tiêu Nghiêm xác nhận phần mình chứng kiến. Người giữ sổ cũng xác nhận. Phùng Kính đứng phía sau, áo quản sự không một nếp nhăn thừa, như thể ông ta đến đây chỉ để xem người khác làm việc.
Khi biên nhận đã lập xong, quan xét án mới gật đầu.
“Mở sổ phụ trước.”
Chu Tấn tháo dây buộc, đặt cuốn sổ lên bàn. Những trang giấy dày, mép đã ngả màu vì bị lật nhiều. Minh Châu không vội cúi sát nhìn ngay. Trước công đường, hấp tấp thường khiến người ta nhìn được chữ mà quên mất phải hỏi ai đã viết.
Quan xét án nhìn Phùng Kính.
“Trước khi xem sổ, nhắc lại một lần: mỗi người chỉ nói điều mình biết. Không nhớ thì nói không nhớ. Không được lấy lời người khác làm lời mình. Kết luận là việc của công đường.”
Phùng Kính chắp tay. “Tiểu nhân hiểu.”
Đúng lúc ấy, Lưu Tam được nha dịch dẫn vào. Anh đứng cách bàn vài bước, vai hơi co lại nhưng không cúi đầu đến mức chỉ thấy mũi giày như trước. Minh Châu thầm nhẹ nhõm. Ít nhất anh đã đến đây bằng lệnh của nha môn, không phải bị ai lôi đi qua cổng sau.
Phùng Kính nhìn anh, giọng vẫn hòa nhã.
“Lưu Tam giữ một tờ phiếu liên không rõ thuộc chuyến nào. Ba khoản thanh toán trong sổ phụ là ba chuyến hàng khác nhau. Chỉ vì ngày trên một tờ phiếu gần với ngày trong sổ mà gộp chúng lại, e là quá vội.”
“Ông nói ba chuyến khác nhau,” quan xét án hỏi. “Căn cứ là gì?”
“Sổ kho ghi ba ngày xuất hàng. Sổ phụ cũng có ba khoản thanh toán. Mỗi khoản đều có ghi chép riêng.”
Minh Châu nhìn ba dòng đã được Chu Tấn chỉ ra. Ngày mười hai, ngày mười bảy, ngày hai mươi mốt. Mỗi dòng ghi mười thạch. Ba ngày khác nhau, ba khoản bạc khác nhau, bề ngoài xem ra rất ngay ngắn. Nhưng sổ sách ngay ngắn quá đôi khi giống người mặc áo mới đi qua bùn mà không vương lấy một hạt đất: không phải không thể, chỉ là đáng hỏi thêm.
Nàng bước lên một bước.
“Nếu là ba chuyến riêng, xin hỏi chứng từ xác nhận từng chuyến đã đến nơi được lưu ở đâu?”
Phùng Kính đáp: “Sổ kho đã ghi hàng xuất.”
“Người ghi sổ có tận mắt thấy hàng được giao không?”
Phùng Kính nghiêng người về phía người giữ sổ. “Đại nhân có thể hỏi ông ấy.”
Quan xét án ra hiệu. Người giữ sổ tiến lên, hai tay đặt ngay ngắn trước bụng.
“Bẩm đại nhân, tiểu nhân ghi theo phiếu chuyển và số lượng bên kho báo. Tiểu nhân không tận mắt kiểm hàng, cũng không thấy người nhận ký. Người đưa phiếu từng lượt là ai, tiểu nhân không nhớ rõ.”
Chu Tấn ghi từng câu rồi đọc lại. Người giữ sổ nghe xong, xác nhận không sai.
Minh Châu nhìn những dòng chữ trong sổ kho. Chúng ghi việc hàng đã được báo là xuất; lời người giữ sổ chỉ rõ ông không chứng kiến việc hàng được nhận. Hai chuyện ấy không mâu thuẫn, nhưng cũng không thể gộp thành một lời bảo đảm tiện tay.
Chu Tấn xuất trình biên nhận của sổ phụ, đọc rõ người giao nộp, thời điểm tiếp nhận và tình trạng trước niêm phong. Sau khi Tiêu Nghiêm cùng người giữ sổ xác nhận, quan xét án mới bảo lật tới ba khoản liên quan.
Ba khoản thanh toán nằm đúng ở ba ngày được nêu. Bên cạnh mỗi khoản có dòng ghi người nhận lệnh, nhưng nét mực ở vài chỗ đậm nhạt khác nhau.
“Ghi lại nguyên văn,” quan xét án nói. “Chưa được tự suy ra ai viết những dòng này.”Phùng Kính chắp tay. “Tiểu nhân quản sổ phụ, nhưng sổ qua tay nhiều người. Chỉ nhìn nét mực mà quy cho một người thì chưa thỏa đáng.”
“Vì vậy mới cần đối chiếu,” quan xét án đáp. “Lời ông không thay được việc kiểm tra.”
Minh Châu nhìn phiếu liên vẫn còn trong túi niêm phong, rồi nhìn bản sao sổ vận chuyển đặt cạnh sổ kho. Ngày trên phiếu trùng với một chuyến ghi mười thạch. Nhưng Lưu Tam không nhớ ngày, không nhớ lượng hàng, cũng không nhận ra chữ ký. Sự trùng khớp ấy đủ để mở một cánh cửa, chưa đủ để chỉ mặt người đứng sau cửa.
Phùng Kính quay sang Lưu Tam.
“Có thể anh giữ phiếu từ một chuyến khác. Khi bị gọi hỏi, anh sợ liên lụy nên mới đem tờ giấy ấy ra. Có phải vậy không?”
Lưu Tam siết tay, song không đáp vội.
Quan xét án hỏi: “Anh biết chữ ký trên phiếu là của ai không?”
“Bẩm đại nhân, không biết. Tôi chỉ nhớ sau khi hàng được dỡ xuống, có người ký vào phiếu. Ngày nào, lượng hàng bao nhiêu, người đó là ai, tôi đều không nhớ.”
“Anh có nhận khoản bạc nào ngoài tiền công đánh xe không?”
“Không, đại nhân.”
“Có ai bảo anh phải nói những điều vừa rồi không?”
“Không có.”
Chu Tấn ghi lời khai, đọc lại cho Lưu Tam nghe. Anh xác nhận đúng, rồi đứng lùi về vị trí cũ.
Minh Châu thưa: “Lưu Tam không nhớ phiếu thuộc chuyến nào, nên không thể dùng lời anh ấy để gắn nó vào một chuyến cụ thể. Nhưng ngày trên phiếu, dấu nhận và chữ ký vẫn cần được kiểm tra. Vãn bối xin đại nhân triệu những người có tên hoặc dấu liên quan trong chứng từ, ghi riêng lời khai của họ rồi đối chiếu với sổ sách.”
Quan xét án gật đầu.
“Lập danh sách người cần triệu. Đối chiếu dấu nhận theo thủ tục. Người nào được hỏi chỉ được nói phần mình biết; không dùng một lời khai thay cho vật chứng.”
Chu Tấn cúi đầu ghi lệnh.
Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: TruyenFull.live
Cảnh Hành bước đến trước án thư. “Bản sao sổ vận chuyển ta đã giao nộp được chép từ sổ Tiêu phủ trước khi việc kiểm tra bị hạn chế. Bản sao chỉ ghi ngày và lượng hàng. Ta xin đối chiếu với sổ gốc vừa được giao nộp.”
“Bản sao không có lệnh gốc, tên người ra lệnh hay xác nhận nhận hàng?”
“Không có.”
“Vậy chỉ ghi nhận phạm vi ấy.”
Chu Tấn đặt bản sao cạnh sổ gốc, đối chiếu từng ngày và từng dòng lượng hàng. Những mục liên quan ba chuyến mười thạch đều trùng khớp. Minh Châu thấy Cảnh Hành lùi về sau khi nói xong, không thêm một chữ để tờ giấy trở nên quan trọng hơn phần nó có thể chứng minh. Chàng vốn ít lời; hóa ra cái ít lời ấy đôi khi rất có ích cho sự thật.
Quan xét án nhìn Phùng Kính.
“Trong thời gian xác minh, ông không được rời Tô Châu. Nếu nha môn gọi, phải có mặt.”
Phùng Kính cúi đầu. “Tiểu nhân tuân lệnh.”
Buổi đối chất tạm dừng. Lưu Tam được nha dịch dẫn sang gian chờ khác; người giữ sổ ở lại để khi cần có thể đối chiếu thêm. Minh Châu bước xuống thềm cùng Cảnh Hành. Ngoài sân, nắng đã ngả qua mái hiên, kéo bóng cột dài như những nét bút lỡ tay trên trang giấy.
“Ba ngày, ba khoản, cùng mười thạch,” nàng nói khẽ. “Nếu chỉ là ghi chép cẩu thả, người ghi phải cẩu thả rất đều.”
Cảnh Hành đáp: “Còn phải hỏi người nhận.”
“Và hỏi ai có thể dùng dấu.”
Họ vừa quay lại sảnh, một nha dịch đã dẫn người được triệu từ nơi nhận hàng vào. Người ấy đứng trước án thư, nhìn phiếu liên Chu Tấn mở ra để đối chiếu hồi lâu.
Rồi ông ta chắp tay, giọng khàn khàn:
“Thưa đại nhân, chữ ký trên phiếu này không phải nét chữ của tôi.”