Vĩnh Thành Đế sáu mươi sáu tuổi, tóc đã hoa râm. Trong kỳ Điện thí này, ngài chỉ ra một đề:
Luận về đạo hưng quốc.
Bốn chữ ấy nhìn tưởng giản đơn, nhưng bao trùm cả giang sơn xã tắc.
Đề đã ban xuống, các sĩ t.ử trước hết trầm tư suy nghĩ. Có người nhắm mắt, có người khẽ gõ đầu b.út xuống mép nghiên mực, có người lặng lẽ mím môi. Ai cũng hiểu — Điện thí không chỉ khảo văn tài, mà còn khảo tâm tính.
Trong đầu họ phác thảo đại ý, sắp xếp bố cục, cân nhắc từng câu từng chữ. Viết sai có thể đổi tờ khác, nhưng tư tưởng đã lộ ra thì khó mà thu lại.
Vĩnh Thành Đế mang theo hai chồng tấu Chương, tự mình phê duyệt.
Đợi tiếng b.út sột soạt trong điện ngày càng dày hơn, ngài mới ngẩng đầu nhìn quanh.
Theo vị trí, ánh mắt ngài tự nhiên dừng lại ở hai hàng đầu tiên. Không có gì bất ngờ — những người ngồi ở đó phần lớn cũng sẽ tiếp tục đứng đầu trong Điện thí.
Mà Tiêu Vũ, vốn đã là công t.ử thế gia quen mặt trong kinh, lại thêm dung mạo xuất chúng và tài hoa đứng đầu Hội thí, càng thu hút nhiều sự chú ý hơn.
Thế nhưng suốt cả buổi sáng, bất kể lúc nào Vĩnh Thành Đế ngẩng đầu lên, Tiêu Vũ đều ngồi thẳng tắp, bất động.
Tờ giấy tuyên thành trải trên bàn vẫn sạch trơn.
Bút mực dường như chưa hề được động tới.
Vĩnh Thành Đế khẽ nhíu mày.
Trong điện, thời gian trôi đi chậm như giọt mực nhỏ xuống nghiên đá.
Có người đã viết được nửa bài.
Có người gạch đi viết lại.
Chỉ riêng Tiêu Vũ, vẫn như pho tượng.
Tiểu Yêu
Hắn không hề phân tâm bởi ánh mắt đế vương, cũng không vì xung quanh b.út mực rào rào mà nóng vội.
“Đạo hưng quốc…”
Hắn đã từng nghĩ đến đề này — không phải một lần.
Từ khi theo phụ thân vào kinh, nhìn thấy sự phồn hoa lẫn mục nát nơi triều đình.
Từ khi chứng kiến võ quan lập công nhưng bị văn thần chèn ép.
Từ khi đọc tấu Chương ca tụng công lao mà biết rõ bên dưới là mồ hôi và m.á.u.
Hắn đã từng nghĩ — quốc gia hưng thịnh, rốt cuộc dựa vào điều gì?
Dựa vào hoàng đế anh minh?
Hay dựa vào hệ thống luật pháp nghiêm minh?
Hay dựa vào dân tâm?
Hắn không viết.
Bởi nếu viết vội, rất dễ đi vào lối mòn tâng bốc.
Mà hắn… không quen tâng bốc.
Đến trưa, quan giám khảo phát lương khô cho từng người.
Sĩ t.ử ăn ngay tại chỗ. Nếu cần đi vệ sinh, phải bịt mắt bằng vải đen, có quan giám khảo theo sát giám sát.
Vĩnh Thành Đế cũng dùng bữa ngay trong đại điện.
Thấy Tiêu Vũ cuối cùng cũng ăn uống, không phải bày người giả ngồi đó, ngài khẽ hừ một tiếng.
Ba năm trước, Tiêu Vũ đỗ Giải nguyên nhưng lại trượt Hội thí, Vĩnh Thành Đế rất khó hiểu.
Sau khi Điện thí năm đó kết thúc, ngài bí mật sai người tìm lại bài thi của Tiêu Vũ.
Tự mình đọc qua, ngài lập tức hiểu vì sao Dương Thịnh và Hạ Khởi Nguyên lại sắp xếp cho Tiêu Vũ rớt bảng.
Trong bài thi ấy, Tiêu Vũ dùng lời lẽ sắc bén, ám chỉ triều chính thiếu minh bạch, quan lại tham quyền, thậm chí còn bóng gió đến “quân chủ cần tự xét mình trước khi trách bề tôi”.
Đó không phải lời một sĩ t.ử nên viết trong Điện thí.
Dù có bị lời lẽ ấy làm cho bực một chút, nhưng xét thấy Tiêu Vũ có thực tài, chỉ là tuổi trẻ khí thịnh, Vĩnh Thành Đế cũng không truy cứu.
Khi biết Tiêu Vinh đưa con trai đến Tung Sơn thư viện, trong đó hẳn có lời khuyên của Dương Thịnh, Vĩnh Thành Đế cũng hy vọng chuyến đi ấy có thể mài bớt cái ngạo khí của Tiêu Vũ.
Nhìn bài thi năm nay… xem ra tiểu t.ử này đã rút kinh nghiệm.
Buổi sáng ngồi im, là đang cân nhắc.
Buổi chiều tiếp tục khảo thí.
Vĩnh Thành Đế phê xong tấu Chương, lại ngẩng đầu nhìn.
Không biết từ khi nào, Tiêu Vũ đã bắt đầu viết.
Bên cạnh hắn đã xếp một chồng giấy dày gấp lại.
Bút đi như mây ch** n**c trôi, nét chữ ổn định, không hề do dự.
Chứng tỏ buổi sáng ngồi bất động là đang suy nghĩ cẩn trọng.
Vĩnh Thành Đế khẽ gật đầu.
Ngài đứng dậy, bước xuống ngự giai.
Long bào lướt nhẹ trên nền gạch vàng.
Ngài đi dọc theo hàng ngoài cùng, bắt đầu tuần tra từ bắc xuống nam rồi lại từ nam lên bắc.
Đây cũng là một thử thách.
Ai định lực kém có thể vì đế vương tới gần mà run tay làm hỏng bài.
Có người mồ hôi lấm tấm.
Có người cố giữ hơi thở đều.
Vĩnh Thành Đế lúc thì dừng lại, lúc thì lướt qua.
Khi tới phía sau Tiêu Vũ, hắn đã đặt b.út xuống từ lâu.
Viết xong rồi?
Nhanh như vậy?
Vĩnh Thành Đế khẽ nheo mắt.
Xác nhận mực trên tờ cuối đã khô, ngài trực tiếp cầm bài thi của Tiêu Vũ lên.
Đại điện im phăng phắc.
Ngài đọc từ đầu.
Càng đọc, ánh mắt càng trầm xuống.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyDD.com -
Không có lời tâng bốc hoa mỹ.
Không có câu chữ bóng bẩy vô nghĩa.
Tiêu Vũ mở đầu bằng một câu:
“Quốc gia hưng suy, không chỉ ở quân, không chỉ ở thần, mà ở lòng dân.”
Vĩnh Thành Đế dừng lại một nhịp.
Hắn tiếp tục luận:
Quân chủ nếu chỉ cầu thanh danh mà không cầu thực trị, quốc tất loạn.
Triều thần nếu chỉ cầu bảo thân mà không cầu chính đạo, quốc tất suy.
Luật pháp nếu chỉ nghiêm với dân mà không nghiêm với quyền quý, quốc tất mất lòng tin.
Từng câu từng chữ, như mũi kim châm vào da thịt.
Không trực tiếp chỉ trích.
Nhưng từng dòng đều như đang soi chiếu.
Bài văn kết lại bằng một đoạn:
“Muốn hưng quốc, trước phải chính tâm. Muốn chính tâm, trước phải dám nghe lời trái tai. Chỉ khi trên dưới cùng giữ đạo, dân mới yên, nước mới bền.”
Tiếng lật giấy mỗi lúc một mạnh.
Hơi thở Vĩnh Thành Đế cũng nặng dần.
Bùi Hành Thư ngồi cùng hàng, không dám quay đầu.
Nhưng hắn nghe rõ.
Nghe từng tiếng lật giấy, nghe cả nhịp thở đột ngột nặng nề.
Trong lòng hắn lạnh đi.
Tiêu Vũ… rốt cuộc vẫn là Tiêu Vũ.
Ba năm trước ngạo khí viết thẳng.
Ba năm sau, không còn ngạo khí bốc đồng.
Nhưng vẫn viết thẳng.
Chỉ là lần này, lời lẽ chín chắn hơn, sâu hơn, khó bắt bẻ hơn.
Cũng… khó nuốt hơn.
“Bộp!”
Hơn hai mươi tờ bài thi bị ném mạnh xuống nền gạch vàng sáng bóng của đại điện!
Trong khoảnh khắc, toàn bộ sĩ t.ử kinh hãi dừng b.út, hít mạnh một hơi.
Chỉ thấy Vĩnh Thành Đế mặc long bào ôm n.g.ự.c lùi lại mấy bước.
Đại thái giám cùng Thái t.ử vội vàng đỡ lấy.
Gương mặt đế vương đỏ bừng.
Không rõ vì giận.
Hay vì xúc động.
Vĩnh Thành Đế run run giơ tay phải, chỉ thẳng vào Tiêu Vũ, giận dữ quát:
— Người đâu! Lôi nghịch t.ử này ra ngoài… áp giải vào đại lao!
Lời đế vương vừa dứt, bốn vệ binh Ngự lâm quân mang đao chạy vào, bước chân chỉnh tề.
Chưa kịp xác định “nghịch t.ử” là ai theo hướng chỉ tay của hoàng thượng, Tiêu Vũ đã bình thản đứng dậy.
Hắn không biện giải.
Không xin tha.
Không run rẩy.
Hắn quỳ xuống, hướng về phía Vĩnh Thành Đế dập đầu ba cái thật mạnh.
Trán chạm nền đá, vang lên tiếng trầm đục.
Rồi hắn đứng lên.
Quay người.
Chủ động bước về phía Ngự lâm quân.
Hai tay đưa ra sau, giọng bình tĩnh đến lạ:
— Đi thôi.
Không oán.
Không sợ.
Bốn vệ binh không dám chậm trễ, áp giải hắn ra ngoài.
Nơi họ đi qua, các sĩ t.ử đều im phăng phắc.
Không ai dám thở mạnh.
Trong điện, chỉ còn tiếng tim đập dồn dập của gần hai trăm người.
Ở hàng đầu gần long nhan nhất, Bùi Hành Thư — người khi vào cung không hề run rẩy — lúc này vẫn ngồi thẳng.
Nhưng hai tay đặt trên gối và đôi chân đặt trên nền gạch vàng đều run bần bật.
Hắn biết Tiêu Vũ thẳng.
Nhưng không ngờ… hắn dám thẳng đến mức ấy.
Người em rể của hắn…
Rốt cuộc đã viết cái gì?
Mà dám khiến long nhan đại nộ ngay giữa đại điện như vậy?
-------------------------------------------------------
