“Chúng ta có thể mở xưởng dệt.” Triệu Như Hi nói, “Toàn bộ đều thuê nữ công nhân.”
Người đời vốn mặc định dệt vải là công việc của phụ nữ, cho rằng phụ nữ khéo léo hơn đàn ông, thích hợp với loại việc này hơn. Muốn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho nữ giới, không gì bằng mở xưởng dệt.
Tuy rằng việc mở xưởng dệt sẽ ảnh hưởng nhất định đến những người phụ nữ dệt vải thô tại nhà để kiếm sống, nhưng vải bông mịn do xưởng sản xuất ra vừa mềm mại, vừa rẻ, sẽ cải thiện đời sống của tầng lớp lao động trung và hạ lưu Đại Tấn. Họ sẽ trút bỏ được những bộ quần áo vải thô cứng ráp, khoác lên mình những bộ đồ vải mịn mềm mại.
Bất kỳ sự tiến bộ xã hội nào cũng cần phải trả giá. Không thể vì có người sống bằng nghề giặt thuê mà cả xã hội không dùng máy giặt; không thể vì sự tồn tại của phu xe kéo mà ngăn cản xe cơ giới ra đời.
Hơn nữa, xưởng dệt sẽ tuyển dụng lượng lớn nữ công nhân vào làm việc, cung cấp cơ hội việc làm cho phụ nữ, đây cũng coi như một sự bù đắp.
Cách mạng công nghiệp phương Tây cũng bắt đầu từ ngành dệt bông.
Đại Tấn hiện tại có lẽ chưa hội tụ đủ mọi điều kiện như phương Tây trước cách mạng công nghiệp, nhưng nó có Triệu Như Hi và Tiêu Lệnh Diễn – hai “bàn tay vàng” khổng lồ, hoàn toàn có thể vén màn cho cuộc cách mạng này.
“Xưởng dệt?” Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân không hiểu, hỏi lại, “Làm thế nào?”
Triệu Như Hi đứng dậy: “Điện hạ và Thôi phu t.ử hãy đến chỗ con, ở đó con có sẵn một cỗ máy.”
Những chiếc máy dệt này, ban đầu nàng nhờ Chu thị thu thập vài mẫu về để nghiên cứu, việc cải tiến máy dệt coi như đã được công khai.
Nàng mua một cái sân ở huyện Bắc Ninh chuyên làm xưởng, mọi người đều biết. Nàng có một cửa hàng trang sức, chế tác và bán những mẫu do nàng thiết kế, nên trong xưởng có thợ ngọc là chuyện hợp lý. Ngoài ra, thợ rèn thì sản xuất két sắt; thợ mộc ngoài mặt thì chưa thấy làm ra sản phẩm gì đặc biệt.
Vì vậy, nàng định đường đường chính chính mang máy dệt ra, hợp tác với Thượng Đức Trưởng công chúa và Hoàng thượng, mở xưởng dệt khắp Đại Tấn.
Ngành in ấn vì là phương thức xuất bản văn hóa phẩm, hầu như đều bị các đại thế gia và quyền quý nắm giữ, nàng không muốn đối đầu trực diện với những người này, nên chọn cách âm thầm bán máy in.
Nhưng ngành dệt may thì không cần như vậy. Ngoài những xưởng nhỏ lẻ, còn lại đều là các hộ gia đình sản xuất manh mún. Nàng sẽ trực tiếp sản xuất máy dệt hàng loạt, vận chuyển đến các thành phố trồng bông lớn, mở xưởng dệt quy mô.
Có Hoàng thượng và Thượng Đức Trưởng công chúa bảo kê, người khác cũng không dám nhúng tay vào, tranh giành mối làm ăn của Hoàng thượng.
Đoàn người đến Lục Tiêu viện của Triệu Như Hi.
“Dương Tùng, ngươi sang nhà bên dắt một con la sang đây.” Vừa vào sân, Triệu Như Hi liền phân phó gã sai vặt giữ cửa.
Dương Tùng vâng một tiếng, chạy bay đi.
Triệu Như Hi dẫn Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân vào chái nhà phía Tây, bên trong đặt một chiếc máy dệt.
Ban đầu, Triệu Như Hi cải tiến máy dệt là để đ.á.n.h lạc hướng, che giấu việc chế tạo các loại máy móc khác. Cho nên nàng không quá để tâm, chỉ cải tiến thành thoi bay, cũng chỉ làm một hai cái, để lẫn trong đống linh kiện chưa lắp ráp.
Sau này phát hiện Tiêu Lệnh Diễn mở một cửa hàng lụa ở Giang Nam, cửa hàng cũng sản xuất vải mịn, nàng liền đưa hai cái máy đó cho hắn.
Lần trước nói chuyện với Thôi phu nhân, sau khi hiến kế làm báo, nàng liền nảy sinh ý định mở xưởng dệt. Thế là ngoài giờ đọc sách bận rộn, nàng lại tiếp tục cải tiến máy dệt sâu hơn.
Thứ đang bày ra trước mắt Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân chính là máy Mule (máy kéo sợi con la). Nó có thể vận hành từ ba trăm đến bốn trăm cọc sợi, dệt ra những sợi vải tinh tế và chắc chắn.
Tuy nhiên, động lực của máy Mule không phải là con la, mà là sức nước. Nhưng để tiện trình diễn, Triệu Như Hi tạm thời cải tạo nó thành máy dệt dùng sức kéo gia súc.
Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân tuy là nữ t.ử quý tộc, nhưng vì chủ trì thư viện nên cũng từng tiếp xúc với máy dệt. Thế nhưng khi nhìn thấy hàng trăm con thoi bay qua lại theo bước chân kéo của con la, cả hai đều kinh ngạc trố mắt nhìn.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn -
“Cái... cái này... làm sao làm được vậy?” Thượng Đức Trưởng công chúa lắp bắp hỏi.
“Cái đòn bẩy này kéo cái bánh răng này, rồi lại kéo cái kia...” Triệu Như Hi giảng giải nguyên lý cho họ một hồi.
Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân cảm thấy tách riêng từng chữ thì hiểu, nhưng ghép lại thì vẫn mù tịt. Có hỏi nữa cũng vẫn không hiểu.
Cuối cùng hai người dứt khoát không hỏi nữa.
Dù sao thì cái máy này không cần sức người mà vẫn kéo sợi được, vừa nhanh vừa tốt, trông rất lợi hại là được rồi.
Hai người nhìn những cọc sợi vừa được dệt ra, kinh ngạc không thôi, cảm thán muôn phần.
“Cái máy này, con lấy từ đâu ra vậy?” Thượng Đức Trưởng công chúa hỏi.
“Con tự mình nghiên cứu cải tiến đấy ạ.” Triệu Như Hi đáp.
Lời này vừa thốt ra, cả phòng đều ngẩng đầu lên, trừng mắt nhìn Triệu Như Hi, hoàn toàn không dám tin.
“Con làm ư?” Thượng Đức Trưởng công chúa hỏi lại.
Triệu Như Hi gật đầu: “Vâng, mất gần nửa năm mới nghiên cứu ra được.”
Nàng lại nói: “Loại máy này thực ra không phải dựa vào la kéo, mà là dựa vào sức nước. Tuy nhiên phải tìm nơi có dòng nước chảy xiết tạo độ chênh lệch thì các người mới thấy được.”
Nhìn vẻ mặt ngẩn ngơ của mọi người, nàng nói tiếp: “Tuy nói máy này không dùng sức người, nhưng cũng không thể thiếu người. Nếu mở xưởng lớn thì cần không ít nhân công. Chúng ta toàn bộ thuê nữ công nhân, có thể cung cấp rất nhiều việc làm cho phụ nữ.”
Nàng chỉ vào tấm vải mịn chất lượng cực tốt được dệt từ những sợi này bên cạnh: “Vì chi phí thấp, sản lượng nhanh, nên vải của chúng ta có thể bán rất rẻ, để dân nghèo cũng mua được, mặc được áo vải mịn. Máy in làm giảm chi phí in ấn, khiến giá sách giảm xuống, giúp nhiều người mua được sách, đi học được. Máy dệt của chúng ta cũng như vậy.”
Nghe nàng vẽ ra viễn cảnh tương lai, Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân đều cảm thấy nhiệt huyết sôi trào, kích động không thôi.
“Thật là quá tốt, quá tốt rồi.” Thôi phu nhân lẩm bẩm.
Triệu Như Hi nhìn về phía Thượng Đức Trưởng công chúa: “Điện hạ, chúng ta hãy để Hoàng thượng nhập cổ phần, mở xưởng dệt khắp Đại Tấn. Đợi kiếm được tiền, con muốn dùng phần lợi nhuận của mình để sáng lập một Học viện Kỹ thuật, dạy miễn phí cho phụ nữ biết chữ và học nghề, để họ có thể tự lực cánh sinh, không cần phải phụ thuộc vào người khác nữa.”
Có nguồn thu nhập liên tục từ đồng hồ, ngọc bích và máy in, cộng thêm việc Tiêu Lệnh Diễn kiếm tiền bằng các phương thức khác ở Giang Nam, nàng cảm thấy việc giúp đỡ Tiêu Lệnh Phổ và Tiêu Lệnh Diễn vượt qua hai cuộc chính biến đã đủ tài lực rồi.
Phần tiền kiếm được từ máy dệt này, nàng muốn làm từ thiện, dùng để nâng cao địa vị xã hội của phụ nữ.
Lời này vừa nói ra, Thượng Đức Trưởng công chúa và Thôi phu nhân càng thêm xúc động.
“Được được được, ta cũng sẽ cùng con sáng lập cái Học viện Kỹ thuật gì đó.” Thượng Đức Trưởng công chúa nói.
Bà nắm lấy cánh tay Thôi phu nhân: “Thôi Văn, chúng ta cùng làm.”
Thôi phu nhân kích động đến mức suýt rơi nước mắt, nghẹn ngào gật đầu thật mạnh: “Được.”
