Tuyến Hỏa Xa Qua Hẻm Núi

Chương 16: Bệ neo dưới tuyết



“Đừng đưa thanh đó vào cụm dầm,” Duy Thành nói. “Đo lại sơ đồ trước.”‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍

Phùng Bách vẫn quỳ bên tấm bạt chắn gió. Ông đã phủi tuyết khỏi mép thanh gỗ sứt, dùng đầu thước dò quanh vết va rồi áp ngón tay lên thớ gỗ. Duy Thành giữ đầu kia của thước, không để nó trượt khỏi mặt gỗ ướt.

“Vết sứt ăn tới đây,” Phùng Bách nói. “Ngoài phần sẽ chịu lực chính, nhưng mép này không còn nguyên. Không ai được lấy nó làm chỗ tựa.”

“Có thể cắt bỏ đoạn hỏng không?”

“Cắt thì thanh ngắn thêm. Mà ta đã chẳng có thanh dự phòng.”

Duy Thành nhìn sơ đồ nhịp ngắn trải trên thùng dụng cụ. Mấy đường chì ghi khoảng cách giữa hai bệ neo chằng chịt dấu sửa. Lần đo ở bệ phía đông cho thấy vết nứt sát chân neo hơn họ tưởng; nhịp đã phải rút ngắn. Nếu bỏ hẳn thanh sứt, số gỗ chính chỉ vừa đủ cho cách bố trí cũ. Nếu giữ nó ở phần phụ, họ phải chắc chắn không chuyển lực qua vùng hỏng.

“Đo lại từ đầu,” anh nói. “Thanh này chỉ dùng cho phần phụ nếu độ dài và thớ gỗ cho phép. Ghi riêng, không tính vào số dầm chịu tải.”

Phùng Bách gật đầu, lấy bút chì ghi chú bên cạnh thanh gỗ. “Tôi muốn kiểm tra mặt thớ dưới lớp sứt thêm một lượt. Gỗ có thể nứt ngầm.”

Một người vận tải đang giữ tấm bạt hỏi: “Nếu không dùng được cả phần phụ thì sao?”

“Thì không dùng,” Duy Thành đáp. “Không lấy một thanh hỏng để bù vào chỗ thiếu.”

Người kia nhìn đống gỗ, rồi kéo tấm bạt xuống thấp hơn. “Rõ.”

Gió lùa qua bãi tập kết, thổi tuyết lấm tấm vào giữa các thanh gỗ. Duy Thành cho dựng thêm tấm chắn bằng ván ngắn, nhưng dặn không tựa nó vào vật liệu. Phùng Bách đo chiều dài phần còn nguyên của thanh sứt, đọc con số để một công binh ghi vào sổ. Sau đó họ kiểm lại sơ đồ, lần lượt đối chiếu từng thanh với vị trí dự kiến.

Không có thanh nào thừa.

Hứa Thành Nghiệp đến khi họ đang đánh dấu lại cách phân loại gỗ. Áo khoác ông phủ bụi tuyết, và một người lính gác đi sau mang theo cuốn sổ trực. Hứa dừng ở đầu tấm sơ đồ.

“Cho tôi số liệu hiện tại.”

Duy Thành chỉ từng dòng. “Dầm chính đạt chuẩn vừa đủ cho nhịp ngắn đã tính lại. Không có thanh dự phòng. Thanh sứt chưa được tính vào cụm chịu tải. Gỗ lấy từ toa dự trữ chỉ dùng làm giằng phụ và nẹp ray, sau khi kiểm tra từng thanh.”

“Bệ neo?”

“Chưa xác nhận. Chúng tôi sẽ đo từ nền chắc và dừng ngay nếu thấy bệ dịch chuyển.”

Hứa nhìn qua cầu. Tuyết bám thành vệt trắng trên mép đá, còn phần thép cong bên trên hắt lại ánh sáng xám. “Thời gian?”

“Còn đến mốc rút lúc 18 giờ ngày kế tiếp. Nhưng thời gian lắp dựng không được lấy từ phần thử tải. Nếu vật liệu không đủ hoặc bệ đá dịch chuyển, tôi sẽ báo dừng.”

Hứa nhìn anh thêm một nhịp. “Điều kiện đó vẫn giữ nguyên. Không ai được vì sắp hết giờ mà bỏ qua bước thử.”

“Rõ.”

Triệu Kính Sơn bước tới cùng bảng kiểm tải. “Đội vận tải đã ghi số gỗ xuất khỏi hai toa. Phần dành sửa đầu máy vẫn còn nguyên. Chúng tôi cử người kiểm tải ở bãi, và không ghép thêm thanh chỉ để bớt chuyến.”

Mã Đức Hải đứng cạnh mấy cuộn dây, tay cầm cán dò nền. “Tôi chia người quan sát hai bên bệ. Chỗ nào có nước tuyết tan, chúng tôi sẽ đánh dấu. Không ai đặt chân lên nền chưa thử.”

Hứa gật đầu. “Các đội trưởng cùng xác nhận giới hạn. Công việc chỉ tiến khi từng nhóm biết dấu hiệu phải dừng.”

Duy Thành đọc lại các mục: dầm chính không thay đổi thứ tự; gỗ toa chỉ làm phần phụ; đinh tán cũ không dùng cho mối chịu lực; khi thấy vết nứt mở thêm, bệ lún hoặc dấu đo dịch chuyển thì rút người khỏi vùng cầu. Triệu Kính Sơn xác nhận phần kiểm tải. Đức Hải xác nhận người quan sát nền. Phùng Bách ký vào mục kiểm tra vật liệu và mối nối. Hứa Thành Nghiệp ghi tên bên cạnh mốc dừng.

Tô Mẫn ngồi ở bàn liên lạc dưới mái bạt, nối đường dây hữu tuyến đã kiểm tra giữa hai đầu cầu. Cô thử đường truyền bằng những câu ngắn, ghi giờ từng lần xác nhận.

“Đầu đông nghe rõ,” giọng người trực vọng qua ống nghe.

Theo dõi bản đầy đủ, cập nhật nhanh nhất tại Truyện Full

Tô Mẫn quay sang Duy Thành. “Hai đầu đều nghe được. Nếu đường dây rè hoặc đứt, tôi báo ngay. Không ai tự ý truyền lệnh qua nhánh cũ.”

“Giữ nguyên vậy.”

Anh chia người theo việc. Bốn công binh được giao làm sạch bệ neo phía tây từ nền đá chắc; ba người còn lại chuẩn bị thước, dây dọi và cọc mốc để đo vết nứt phía đông. Đội vận tải kiểm đếm từng thanh gỗ trước khi chuyển. Dân công chia ca chuyền dụng cụ, dây kéo và nêm, không kéo liền quá lâu. Đức Hải cử người đứng trên hai khoảng nền ổn định để quan sát đá và nước tuyết tan. Tô Mẫn ở giữa hai đầu dây, giữ liên lạc.

“Không ghé sát mép để nhìn cho rõ,” Duy Thành dặn nhóm đo. “Đặt mốc từ nền chắc. Nếu không đọc được, lùi lại và đổi cách đo.”

Một công binh giơ cuộn dây. “Nếu phải làm sạch phía đông thì sao?”

“Chỉ gạt đá vụn ở phần đã kiểm tra. Không nạy vào vết nứt.”

Phùng Bách chống gậy sắt xuống đất, nhìn bệ đá phía tây. “Mặt này gồ ghề. Dùng nó làm mốc thì lần sau lại cãi nhau xem vạch có chạy hay không.”

“Ta đóng hai cọc chuẩn ngoài vùng cầu,” Duy Thành nói. “Đo lại từ đó.”

“Đúng. Đá thì đứng yên, còn vạch người kẻ có thể sai.”

Họ bắt đầu bằng bệ tây. Công binh gạt đất đóng trên mặt đá bằng chổi cứng và miếng gỗ dẹt. Không ai dùng búa đập vào bệ. Mỗi lớp tuyết bị gạt sang một bên, để lộ mặt đá sẫm màu, lồi lõm và có những đường xước do đá vụn cọ qua. Phùng Bách chỉ vị trí cụm dầm sẽ nằm, không cho người đặt gỗ thử chỗ tựa.

“Cụm đầu ở đây,” ông nói, dùng đầu gậy chạm xuống nền bên cạnh bệ. “Không ép dồn vào mép. Thanh ngang phải khóa trước, thanh chéo mới chịu phần xô.”

Một công binh hỏi: “Có dùng đinh tán cũ để giữ hai thanh chính sát nhau không?”“Không.” Phùng Bách nói gọn. “Đinh cũ chỉ giữ phần phụ. Hai thanh chịu lực chính phải ăn khớp bằng gỗ, có đai thép giữ đúng chỗ. Đinh tán không biến gỗ yếu thành gỗ khỏe.”‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍

“Vậy phần ván nối?”

“Sau khi cụm chính đã khóa. Đừng lẫn thứ tự.”

Duy Thành nhìn qua các thanh đã xếp. Phần gỗ khô lấy từ toa có thể làm nẹp, nhưng mỗi thanh đều phải được xem lại. Chúng không thể thay dầm chính nếu một thanh không vừa hoặc nứt khi đóng chốt. Anh yêu cầu đội vận tải đọc số hiệu trước mỗi lần chuyển, còn công binh đánh dấu vị trí sẽ dùng.

Ở phía đông, hai người đặt cọc đo trên nền chắc. Họ kéo dây dọi từ mốc ngoài bệ, giữ thước ngang để nhìn vết nứt. Duy Thành đứng sau vạch an toàn, quan sát người đo chứ không bước tới gần mép.

“Đọc được không?” anh hỏi.

“Đọc được. Vết nứt chưa thấy thay đổi so với mốc cũ.”

“Ghi giờ, người đo và điểm đặt dây. Đo lại sau khi đặt cụm đầu.”

Tô Mẫn chuyển lời qua đường dây cho người trực ở phía tây. Câu trả lời đến rõ, không đứt quãng. Cô ghi mốc vào sổ, rồi ngẩng lên nhìn Duy Thành.

“Đường dây vẫn ổn.”

Anh gật đầu. “Nếu có thay đổi, báo trước khi người bên kia tiếp tục.”

Ca đầu chuyền dụng cụ kết thúc. Một dân công trẻ bóp cổ tay, ngón cái run nhẹ vì giữ dây kéo lâu. Đức Hải nhìn thấy, cầm lấy cuộn dây khỏi tay cậu.

“Đổi việc. Sang ghi dấu với Từ Lương.”

Cậu định nói gì đó, nhưng Đức Hải đã đưa bảng ghi cho người khác và giao dây kéo cho người vừa nghỉ. Không ai phải bỏ khỏi đội hình; những người mỏi tay chuyển sang việc nhẹ hơn, người khác nhận dụng cụ.

Khi họ chuẩn bị chuyển cụm dầm đầu tiên, Đức Hải gõ cán dò xuống một khoảng đất cách bệ phía tây vài bước. Mặt đất phát ra tiếng rỗng. Ông đánh dấu bằng một mảnh vải đỏ.

“Nước tuyết đang ngấm dưới đá,” ông nói. “Đường chuyền gỗ vòng bên trái. Không đặt chân lên chỗ này.”

Duy Thành nhìn vệt nước mỏng men theo khe đá. “Giữ mốc đỏ. Người quan sát đứng trên nền cao, không xuống kiểm tra.”

“Rõ.”

Cụm dầm được buộc dây ở ba điểm. Người vận tải kiểm tra tải, công binh rà lại nút buộc. Duy Thành chờ cả hai nhóm xác nhận rồi mới ra hiệu kéo. Dầm nhích khỏi bạt, dừng lại ở mỗi mốc để người quan sát kiểm tra nền và dây. Không ai cố lôi nó qua khoảng đất đã đánh dấu đỏ.

“Dừng,” Duy Thành ra lệnh khi đầu dầm chạm gần bệ neo.

Phùng Bách bước dọc theo vị trí đã đánh dấu. Ông chỉ cách đặt thanh ngang sao cho đầu dầm tựa lên mặt đệm, rồi chỉ cụm giằng chéo sẽ khóa phía ngoài. Người công binh luồn thanh kê vào từ bên chắc, không để gỗ cạ trực tiếp vào phần đá nứt.

“Đưa vào thêm một chút,” ông nói. “Đủ. Dừng ở đó.”

Duy Thành đối chiếu đầu dầm với sơ đồ. “Chưa tháo dây giữ.”

“Chưa ai tháo.” Phùng Bách gõ nhẹ vào thanh kê. “Để cụm này ngồi yên rồi mới xem mối nối.”

Người giữ dây hãm dồn trọng lượng ra sau. Hai dân công đặt nêm theo hướng dẫn. Duy Thành kiểm từng nêm, rồi cho phép hạ dầm xuống bệ đỡ đã chuẩn bị. Thanh gỗ chạm mặt đệm, rung nhẹ, sau đó đứng yên.

“Đo lại vết nứt,” anh nói.

Nhóm đo ở phía đông báo số đọc gần như ban đầu. Đức Hải kiểm tra những dấu đỏ quanh nền. Không thấy đá rơi, nêm lún hay nước dồn thêm dưới bệ. Cụm dầm đầu tiên vẫn được giữ bằng dây; chưa ai đặt tải lên cầu.

Duy Thành đi dọc vạch an toàn tới điểm nhìn rõ mốc trên đá. Trước đó, một công binh đã kẻ vạch chuẩn trên mặt bệ để so vị trí đầu cụm. Anh lấy thước đặt lại theo hai cọc mốc ngoài nền chắc, rồi nhìn dấu mực.

“Vạch này lệch,” anh nói.

Người công binh cầm bút chì bước tới một bước. “Chưa tới một đốt ngón tay.”

“Đừng sửa vạch. Đo từ hai cọc chuẩn.”

Phùng Bách kiểm tra góc nhìn, sau đó căng dây dọi từ điểm mốc thứ nhất. Ông yêu cầu người bên kia giữ đầu dây ở cọc thứ hai. Mọi người lùi ra khỏi bệ. Duy Thành nhìn bóng dây chạm vào mặt đá; dấu mực hiện bên cạnh, nhỏ nhưng thấy rõ.

“Có thể vạch đầu đặt trên chỗ gồ,” Phùng Bách nói. “Lúc kẻ, thước có thể trượt.”

“Hoặc bệ đã nhích,” Duy Thành đáp.

Anh cho nhóm đo đọc lại khoảng cách, rồi đổi người giữ thước. Tô Mẫn truyền yêu cầu dừng thao tác sang đầu kia, nhắc rõ không ai được tháo dây giữ hay tiến vào dưới cụm dầm. Người vận tải đứng nguyên ở vị trí kiểm tải. Dân công giữ dụng cụ, chờ lệnh.

Duy Thành nhìn lại hai cọc mốc. Một cọc đóng sâu trên nền đá, cọc còn lại được nêm vào khe ổn định. Họ đo lần nữa, từ hướng ngược lại. Dấu mực không đổi. Vết nứt phía đông chưa cho thấy sự mở rộng, nhưng sai lệch ở bệ tây vẫn còn đó.

“Lập lại mốc trên nền chắc,” anh nói. “Ghi cả vạch cũ. Chưa kết luận nguyên nhân.”

Phùng Bách đặt thước lên dấu mực rồi lắc đầu. “Nếu vạch cũ sai, nó phải sai ngay từ lúc kẻ. Ta cần so với đường chuẩn thứ hai.”

Duy Thành nhìn cụm dầm đầu tiên đang nằm trên bệ. Không có tải, dây giữ vẫn căng. Dấu mực lệch khỏi vạch chuẩn một khoảng ngắn, nhưng mắt người nào cũng nhìn thấy.

Tô Mẫn đọc lại con số từ đầu dây. Người đo phía đông xác nhận, rồi người đo phía tây cũng xác nhận. Bệ neo đã nhích khỏi dấu chuẩn trước khi có tải đặt lên cầu.‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍