Tuyến Hỏa Xa Qua Hẻm Núi

Chương 2: Những con số chưa đứng yên



Tô Mẫn vẫn đứng cạnh bảng hiện trường, cây bút chì đặt trên trang sổ mở sẵn. Cô ghi lại giờ tín hiệu cầu cứu, hướng đường dây và câu lệnh của Duy Thành: không trả lời, không tiến về phía tây khi chưa xác minh được người gửi.‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌​‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍

Một công binh đang cuốn dây an toàn. Người lính trẻ vừa thay ca còn ở gần cọc đỏ, mắt vẫn dõi lên sườn dốc nơi đất đá mới trượt xuống. Duy Thành nhìn về phần cầu hỏng. Sau tiếng rạn vừa rồi, anh không để ai ở gần mép vực thêm phút nào.

“Thu thước và búa. Tất cả rời khỏi nền cầu,” anh nói. “Mang dụng cụ về khu đất phẳng. Không ai đi qua cọc đỏ.”

“Rõ.”

Người lính trẻ cúi nhặt chiếc thước gỗ. Duy Thành chỉ vào đầu dây an toàn vẫn buộc ở cọc.

“Tháo dây sau cùng. Đừng quay lại lấy gì khi chưa có người giữ dây.”

Cậu gật đầu, đợi hai công binh phía sau lùi hẳn mới tháo nút. Họ lần lượt rời khỏi khu vực, đi theo lối đã đánh dấu trên nền đá. Không ai chạy. Đá vụn vẫn lăn rải rác dưới chân dốc; bước vội có thể khiến một người trượt trước khi kịp gọi ai.

Tô Mẫn gập sổ, che trang ghi tín hiệu bằng tấm bìa cứng. “Tôi giữ bản ghi riêng.”

“Cất kỹ. Đừng chép lại theo trí nhớ.”

“Rõ, Lục đội trưởng.”

Duy Thành bước cuối cùng qua cọc đỏ. Phùng Bách đợi ở lối xuống, túi dụng cụ nặng trĩu trên vai. Ông nhìn dấu đất mới phủ lên mặt đường rồi quay sang anh.

“Đá trên kia đã trả lời thay ta. Không cần hỏi thêm.”

“Tôi cần biết đường dây nối tới đâu,” Duy Thành nói. “Nhưng sẽ kiểm tra từ phía sau cọc.”

“Được. Đầu dây không biết cãi. Người cầm nó thì có thể.”

Họ theo đường an toàn về vị trí đặt bảng hiện trường. Duy Thành chia đội thành từng tổ nhỏ. Hai công binh đi theo anh và Tô Mẫn tới hộp nối gần nhất, cách khu cầu một đoạn đường. Phùng Bách ở lại cùng hai người khác, dựng lại sơ đồ phần cầu còn đứng từ nền đá chắc. Những người còn lại ghi dấu nứt và đo khoảng cách ở phía đông, không bước lên phần thép biến dạng.

“Đo từ mốc cọc trắng,” Duy Thành dặn. “Nếu dây đo chạm mép đá nứt, dừng lại. Không kéo cho thẳng bằng cách bước ra ngoài.”

Một công binh hỏi: “Nếu khoảng cách bị lệch?”

“Ghi vị trí đặt thước và hướng đo. Hai lần đo không trùng thì để cả hai lại, chưa lấy số trung bình.”

Anh lấy sổ tay, vẽ sơ đồ sơ bộ. Mỗi nét đều có dấu mốc đi kèm: bệ đá phía đông, đường ray còn lại, cọc đỏ, hộp nối và vị trí các tổ. Đường gãy được kẻ đứt. Anh không muốn một người đến sau nhìn nhầm nét phấn thành ranh giới đã được đo chính xác.

Hộp nối đặt dưới mái che bằng ván, cách cầu đủ xa để nền đá không rung theo gió từ vực. Nắp hộp bám bụi, nhưng khóa còn nguyên. Một công binh mở chốt trong khi Tô Mẫn lấy sổ trực.

“Chưa chạm dây,” cô nói. “Tôi đối chiếu đầu nối trước.”

Cô chỉ vào hai nhánh dây được buộc bằng thẻ vải. Nhánh phía tây có vết bọc mới quấn quanh đoạn nối, khác màu với lớp vải cũ. Tô Mẫn cúi gần hơn, không chạm tay.

“Đoạn này mới được sửa,” Duy Thành hỏi.

“Có thể là sửa. Cũng có thể chỉ được quấn lại.” Cô nhìn từng nút buộc. “Nó không cho biết ai đã truyền tín hiệu.”

Một công binh cầm chiếc đèn dầu, rọi vào các đầu nối. Tô Mẫn lần theo dây bằng mắt, đối chiếu với sơ đồ cũ được gấp trong bìa sổ. Cô đọc tên từng nhánh, rồi dừng ở đoạn dây phía tây.

“Nhánh này đi qua trạm chuyển tiếp dưới sườn núi. Tín hiệu lúc 05 giờ 17 đến theo nó.”

“Có xác định được trạm phát không?” Duy Thành hỏi.

“Không. Đường dây cho biết tín hiệu đi từ phía tây về đây. Chừng ấy thôi.”

“Có thể thử gọi lại?”

Tô Mẫn nhìn anh. “Nếu phát lại, ta sẽ tạo thêm một lần truyền không rõ nguồn. Người ở đầu kia có thể nghe thấy và biết chúng ta đang kiểm tra đường dây.”

“Vậy không phát.”

Cô ghi vào sổ: tín hiệu cầu cứu truyền qua nhánh phía tây; nguồn phát chưa rõ. Bên dưới, cô thêm giờ kiểm tra và tên hai người chứng kiến. Duy Thành kiểm tra chữ viết, rồi ký bên cạnh.

“Ghi nguyên cả điều ta chưa biết,” anh nói. “Đừng để người khác đọc được thành ‘đã xác định phía tây’.”

Ủng hộ tác giả bằng cách đọc truyện tại truyenfull.live

Tô Mẫn gật đầu. “Tôi sẽ ghi rõ: xác định hướng truyền, chưa xác định điểm phát.”

Họ niêm lại nắp hộp bằng dây buộc mới, đánh dấu nút để biết nếu có ai mở sau đó. Duy Thành nhìn dọc theo đường dây chạy men sườn đá. Một đoạn dây mất hút sau mỏm núi, khuất khỏi tầm mắt. Chỉ biết tín hiệu đi từ phía tây không đủ để kéo người qua những lối chưa được kiểm tra.

Trở về bảng hiện trường, anh thấy Phùng Bách đã đặt một sợi dây mảnh trên tấm ván, dùng đá nhỏ chặn hai đầu. Sơ đồ phần cầu còn đứng được dựng bằng các thanh gỗ kê. Hai dấu phấn nằm song song trên một đoạn ray.

“Đo lại từ nền chắc,” Duy Thành nói.

“Đã làm.” Phùng Bách gõ nhẹ vào dấu thứ nhất. “Lần đầu, thước áp theo mặt ray. Lần sau, người đo tì theo mép thép. Hai con số gần nhau, nhưng khác nhau ở chỗ đáng ngại nhất.”

“Thép xoắn?”

“Thép xoắn, mối nối cũng lệch. Một bên nhô lên, bên kia vặn xuống. Thước đặt lên mặt ray đo được khoảng cách trên cái mặt đã biến dạng. Thước áp vào mép thép lại đo một đường khác. Cả hai đều có thể đúng với chỗ đặt thước, mà chẳng số nào nói cho ta biết phần thép còn đứng chịu được bao nhiêu.”

Duy Thành nhìn hai dấu đo. “Dùng chúng để dựng sơ đồ vị trí?”

“Chỉ để biết thanh ray còn nằm ở đâu. Không dùng chọn chiều dài dầm. Càng không lấy làm căn cứ đặt tải.”

Ông lấy bút chì, gạch ngang hai số. Nét gạch đậm đến mức làm rách nhẹ mặt giấy.

“Gạch bỏ số tính toán,” Duy Thành nói. “Giữ ghi chú về cách đo và vì sao nó sai.”

Phùng Bách đưa bút cho anh. “Cậu ghi đi. Người sau có thể thấy hai số gần nhau rồi tưởng rằng chúng đáng tin.”

Duy Thành viết bên cạnh: thép đã xoắn; phép đo trên mặt ray và mép thép chỉ phản ánh hình dạng hiện tại, không dùng tính tải hay chọn dầm. Anh giữ lại phần ghi chú giải thích vì sao hai số đo ấy không đáng tin.

“Để vậy có vẻ rối,” một công binh nói.‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌​‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍

“Rối còn hơn giả vờ nó chưa từng tồn tại,” Duy Thành đáp. “Nếu ai hỏi, họ phải biết ta đã bỏ nó vì lý do gì.”Phùng Bách chống hai tay lên mép bảng. “Phần còn đứng vẽ được thế này. Nhịp gãy ở giữa. Bệ phía đông có nứt. Bệ phía tây chưa biết mặt trên có nguyên vẹn không. Còn đoạn ray gần đầu cầu này đã cong, đừng tính nó như một đường thẳng.”

Duy Thành sửa nét ray trong sơ đồ. Anh không vẽ phần khuất dưới vực, chỉ đánh dấu khoảng trống bằng một vùng gạch chéo.

“Tôi sẽ ghi độ dài theo hai mốc đá, không theo thanh ray,” anh nói. “Còn bệ neo thì kiểm tra riêng.”

Anh giao một công binh đo khoảng cách giữa các mốc trên nền chắc. Người khác ghi vị trí từng vết nứt nhìn thấy được, độ mở ước chừng và hướng kéo dài. Một tổ ba người kiểm tra lối xuống chân cầu từ phía đông, chỉ tới các điểm an toàn đã đánh dấu. Họ phải quay lại nếu thấy đá mới rạn, đất sụt hoặc đường đi thu hẹp.

“Không xuống dưới trụ,” Duy Thành nhắc. “Việc của các anh là xác định lối có thể tiếp cận, không phải tìm cách bước xuống bằng mọi giá.”

“Rõ.”

Tô Mẫn mở trang mới, chép lại danh sách phân công. Cô đặt sổ giờ tín hiệu bên cạnh, vẫn kẹp kín trang ghi lúc 05 giờ 17.

Duy Thành nhìn sơ đồ. Những điểm đã biết hiện ra rõ hơn, nhưng hai khoảng trống quan trọng vẫn nằm giữa các nét vẽ: bệ nào có thể giữ dầm, và đường nào đưa vật liệu tới chân cầu. Không có một con số nào trong sổ trả lời được cả hai.

Một công binh từ tổ đo quay lại, báo khoảng cách từ cọc trắng đến mép bệ phía đông, đo hoàn toàn từ nền đá chắc. Anh ta đã đo hai lần từ hai vị trí đặt thước khác nhau. Các số chỉ lệch một ít.

“Có lấy trung bình không?” người ấy hỏi.

“Chưa,” Duy Thành nói. “Ghi cả hai vị trí đặt thước. Độ lệch nhỏ không khiến cách đo sai trở thành đúng.”

Người công binh gật đầu, quay lại bảng. Phùng Bách nhìn theo rồi cười khan.

“Cậu đang khiến họ nghi ngờ cả những con số đẹp.”

“Đẹp không làm nó chịu lực tốt hơn.”

“Cũng không làm người xem vui hơn.”

Duy Thành không đáp. Anh lấy chiếc thước gỗ của tổ đo, đặt lên sơ đồ để đối chiếu khoảng cách giữa hai mốc. Không có vật liệu, phép tính vẫn chỉ là một hàng giả định. Bệ đá có vết nứt, còn vị trí bệ phía tây chưa được kiểm tra đủ. Anh cần biết nơi nào có thể đặt chân dầm trước khi chọn dầm dài bao nhiêu.

Tô Mẫn tiến lại, trao anh cuốn sổ giờ tín hiệu.

“Bản ghi của tôi. Giờ nhận, nhánh dây, thời lượng ngắn, hướng truyền. Không có tên người gửi.”

Duy Thành không mở sổ. “Cất lại.”

“Lục đội trưởng không cần xem?”

“Tôi sẽ xem khi cần đối chiếu. Cô đã ghi nguyên bản rồi.”

“Có người đề nghị gọi sang trạm phía tây để hỏi họ có phát tín hiệu không.”

“Đừng phát lại. Chưa có điểm nhận đã xác minh, cũng chưa biết ai ở đầu kia. Nếu muốn trả lời, phải có cách kiểm tra người nhận trước.”

Tô Mẫn nhìn anh một thoáng, rồi cất sổ vào túi áo trong. “Tôi hiểu.”

“Có nghe thấy gì trên đường dây lúc kiểm tra không?”

“Không. Nhưng im lặng không chứng minh đường dây đã sạch.”

“Ghi câu đó vào sổ trực.”

Cô viết thêm, nét bút không chậm lại. Duy Thành để mắt đến giờ trên mặt đồng hồ. Buổi sáng đã trôi qua phần lớn, mà họ vẫn chỉ có sơ đồ từ nền chắc và một đường dây chưa xác định nguồn phát. Dù vậy, lúc này không thể lấy sự sốt ruột làm lý do đặt chân lên đá nứt.

Họ kiểm tra kho gần nhất sau đó. Đó là một gian chứa vật liệu cạnh trạm, cửa gỗ sệ khỏi bản lề. Bên trong chỉ có vài thanh kê hàng, một số đoạn ván và một đống củi ngắn. Duy Thành cho người chuyển từng thanh ra sân, không để ai đứng dưới chồng gỗ đang nghiêng.

Phùng Bách ngồi xổm, lấy dao cạo một đầu thanh gỗ dài nhất. Lớp ngoài bong ra thành mảnh xám. Ông ấn mũi dao vào phần lõi; lưỡi dao lún sâu.

“Mục ở đầu,” ông nói. “Thân cũng rạn.”

“Có thể cắt bỏ phần mục, ghép hai thanh làm một không?” một công binh hỏi.

Phùng Bách ngẩng lên. “Ghép hai khúc ngắn không biến chúng thành dầm dài. Chỗ nối sẽ thành điểm yếu. Gỗ này còn chẳng thẳng.”

Ông đặt thanh gỗ xuống hai khúc kê. Một đầu cong vồng lên, khe hở hiện rõ dưới thân gỗ. Ông ấn tay lên giữa thanh. Nó bật nhẹ, kêu một tiếng khô.

“Chèn nền thì còn lựa được chỗ. Chịu lực cho nhịp cầu thì không.”

Duy Thành cúi nhìn những thanh còn lại. Một thanh có vết nứt chạy gần hết thân; thanh khác mất một mảng ở đầu. Ván ngắn có thể dùng lót hoặc kê dụng cụ, nhưng chẳng thứ nào thay được dầm.

“Kiểm hết,” anh nói. “Ghi thanh nào dùng được vào việc phụ. Không xếp chúng vào danh sách dầm.”

Một dân công nhặt đoạn gỗ chống lò nằm sát vách. Nó ngắn hơn sải tay, đầu gỗ sẫm và mềm. Anh ta đưa cho Phùng Bách.

“Có phải loại gỗ kho mỏ dùng không?”

“Trông giống gỗ chống lò cũ,” ông nói. “Nhưng khúc này chẳng cho biết trong kho còn gì.”

Duy Thành đặt nó xuống cùng đống gỗ bỏ. “Ghi nguồn là kho gần trạm. Không suy ra tình trạng vật liệu ở nơi khác.”

Một công binh lấy bảng kiểm kê. Những thanh gỗ đủ dùng làm nêm và kê được ghi riêng; số còn lại đánh dấu mục, cong hoặc nứt. Duy Thành nhìn danh sách, thấy toàn những món nhỏ. Chúng có thể giúp cố định một vật liệu khác, nhưng không thể bắc qua nhịp gãy.

Phùng Bách phủi mùn gỗ khỏi đầu gối. “Muốn làm cầu, phải tìm dầm ở nơi có dầm. Kho này chỉ cho ta biết không nên phí công ở đây.”

“Có thể còn vật liệu phía tây,” một công binh nói. “Nhưng đường qua chân cầu chưa rõ.”

“Đường qua chân cầu cũng chưa rõ từ phía đông,” Duy Thành đáp. “Không đoán đường chỉ vì muốn có chỗ lấy gỗ.”

Anh trở lại bảng hiện trường. Trên sơ đồ, nhánh đường phía đông bị đá vụn chắn một phần; lối đi xuống bệ neo khuất sau mỏm đá. Phần bệ nào có thể giữ lực vẫn chưa được kết luận. Đường vận tải cũ chưa ai kiểm tra hết. Tín hiệu cầu cứu đã xác định hướng truyền, nhưng chưa biết ai gửi hay họ đang ở đâu.

Duy Thành nhìn bảng kiểm kê gỗ gần trạm rồi gập sổ lại. Ở kho này không có dầm đủ dài. Nếu còn vật liệu thích hợp, nó phải nằm xa hơn; mà trước khi tìm được đường đưa chúng về, mọi phép tính về nhịp tạm đều chưa có chỗ để bắt đầu.‍‌​‌​‌‌‌‌‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌‌​‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​​​​​​​​​‍