Mẹ nắm c.h.ặ.t t.a.y tôi, lòng bàn tay bà ướt đẫm mồ hôi. Chúng tôi đang đi về phía căn nhà hai tầng ở phía đông làng. Gạch đỏ, ngói trắng, tường viện ốp gạch men sáng loáng. Đó là nhà của chú hai Trần Đại Kim.
Trong túi tôi có một tờ giấy, giấy thông báo nhập học của Đại học Bắc Kinh. Tờ giấy ấy rất nặng, cần 8000 tệ mới có thể cầm nó lên để thực hiện. Bố tôi đã hút t.h.u.ố.c lào suốt đêm, tiền trong nhà lật tung lên cũng chỉ gom được 536 tệ bảy hào.
Trời vừa tảng sáng, bố khàn giọng nói:
"Đi cầu xin chú hai con đi."
Trước cửa nhà chú hai, mẹ dừng bước. Bà vò gấu áo, gương mặt nở nụ cười lấy lòng. Tôi cúi đầu nhìn đôi giày vải đã giặt đến bạc màu trên chân mình.
Thím hai Ngô Hiểu Mai đang cho gà ăn trong sân. Thấy chúng tôi, bà ta trợn ngược mắt lên:
"Ớm, chị dâu đến đấy à?"
Lưng mẹ cúi thấp hơn:
"Hiểu Mai, Đại Kim có nhà không?"
Thím hai hất cả nắm ngô trong gáo xuống đất:
"Tìm nhà tôi làm gì? Chẳng có tiền cho chị vay đâu."
Một câu nói khiến mẹ tôi c.h.ế.t lặng. Đám gà trong sân cục tác tranh nhau mổ ngô. Sắc mặt mẹ từ đỏ chuyển sang trắng rồi tái xanh:
"Không phải, Hiểu Mai, Niên Niên nhà tôi..."
"Niên Niên làm sao?"
Thím hai ngắt lời:
"Đỗ đại học rồi à?"
Mẹ vội vàng gật đầu:
"Đỗ rồi, đỗ Bắc Đại rồi."
Thím hai bĩu môi:
"Bắc Đại, đại học ở Bắc Kinh ấy à? Thế thì có tác dụng gì?"
Giọng bà ta vừa đủ lớn để mấy người hàng xóm đi ngang nghe thấy. Họ dừng lại, quay đầu nhìn sang. Tôi cảm thấy ánh mắt họ như kim châm vào lưng mình.
Mẹ vẫn cố giải thích:
"Là đại học tốt, tốt nhất cả nước."
Thím hai cười khẩy:
"Đại học tốt mấy thì ra trường chẳng phải cũng gả chồng sinh con sao? Con gái con lứa đọc lắm sách quá cái tâm tính nó lại hoang dã đi. Đến lúc đó nhìn không trúng người nông thôn mà cũng chẳng gả được vào thành phố, chẳng phải là ế sưng ở nhà à?"
Từng câu chữ của bà ta vang ra ngoài, môi mẹ run rẩy không thốt nổi lời nào.
Trong nhà vọng ra tiếng c.ắ.n hạt dưa lách tách, giọng chú hai vọng ra:
"Chị dâu thì biết cái quái gì? Con gái là lỗ vốn, còn muốn học Bắc Đại, muốn lên trời chắc. 8000 tệ, tôi lấy thêm được một cô vợ nữa rồi. Các người muốn vay thì đợi kiếp sau đi."
Xung quanh vang lên vài tiếng cười kìm nén. Tôi nắm c.h.ặ.t t.a.y, móng tay lún sâu vào lòng bàn tay, không cảm thấy đau. Nước mắt mẹ cuối cùng cũng rơi xuống. Bà kéo tôi quay người rời đi:
"Đại Kim, chúng tôi không vay nữa."
Sau lưng, thím hai hét lên:
"Chị dâu đi thong thả nhé. À đúng rồi, cầm lấy 50 tệ này cho Niên Niên mua ít kẹo mà ăn."
Một tờ tiền từ trong tường viện bay ra, nhẹ bẫng rơi ngay dưới chân tôi, như một cái tát. Mẹ lảo đảo, tôi đỡ lấy bà.
"Mẹ, mình đi thôi. Chúng ta không nhặt."
Giọng tôi rất bình thản. Tôi kéo mẹ từng bước rời khỏi phía đông làng. Tôi không quay đầu, tôi sợ nếu quay lại mình sẽ không kìm được mà đốt trụi ngôi nhà gạch đỏ ấy.
Về đến nhà, bố ngồi xổm trên ngưỡng cửa, hút hết hơi t.h.u.ố.c này đến hơi t.h.u.ố.c khác. Thấy chúng tôi về, ông hé môi nhưng không hỏi. Mẹ vừa vào phòng đã gục xuống giường khóc nức nở. Bố gõ gõ tẩu t.h.u.ố.c xuống đất định đi, tôi giữ ông lại:
"Bố đừng đi. Có đi cũng vô ích. Dù bố có quỳ xuống họ cũng không cho vay đâu."
Mắt bố đỏ hoe. Một người đàn ông gần 50 tuổi, nước mắt trực trào:
"Vậy biết làm sao bây giờ? Đó là Bắc Đại mà."
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyDD.com -
Tôi nhìn những tờ giấy khen dán đầy tường từ tiểu học đến trung học toàn đứng nhất khối. Lúc này chúng giống như những lời mỉa mai chế giễu. Tôi lấy giấy báo nhập học ra đưa cho bố:
"Bố, con không đi học nữa. Con sẽ đi làm thuê, hai năm nữa xây nhà mới cho mình."
Bố tôi nhận lấy tờ thông báo, tay run như lá rụng cuối thu. Ông không nói, chỉ nhìn chằm chằm vào mấy chữ kia: Đại học Bắc Kinh.
Đêm đó tôi nghe mẹ khóc, bố thở dài hết lần này đến lần khác. Tôi mở trừng mắt nhìn xà nhà tối om, nghĩ rằng có lẽ chú hai nói đúng. Gia đình như chúng tôi không xứng đáng có ước mơ.
Sáng hôm sau, trời còn chưa sáng, cửa nhà đã bị gõ dồn dập. Bố khoác áo ra ngoài, là chú ba Trần Kiến Sơn. Chú tuy kém bố tôi năm tuổi nhưng lưng đã hơi còng, trông còn già hơn cả bố tôi.
Giọng chú ba khàn khàn:
"Tôi đã dậy."
Trong tay chú ba có một bọc vải. Chú nhét bọc vải vào tay bố tôi:
"Anh, ở đây có 8300 tệ."
Bố tôi sững người:
"Kiến Sơn, chú đào đâu ra nhiều tiền thế này?"
Trên khuôn mặt sạm đen của chú ba nặn ra một nụ cười:
"Tôi bán bò rồi."
"Bán bò?"
Giọng bố tôi đột nhiên cao lên quãng tám:
"Chú bán con bò vàng nhà chú rồi sao? Đó không phải là tiền dành dụm để cưới vợ cho Tiểu Dã nhà chú à?"
Chú ba xua tay:
"Việc lấy vợ thì có thể dành dụm lại sau, việc đi học của Niên Niên không đợi được. Nhà họ Trần chúng ta khó khăn lắm mới ra được một người đỗ Bắc Đại, dù bán hết cũng phải nuôi con bé đi học."
Tôi đứng sau cánh cửa, toàn thân run rẩy. Thím ba cũng đến. Mắt thím đỏ hoe, rõ ràng là vừa mới khóc xong. Thím nắm lấy tay tôi:
"Niên Niên cố gắng mà học, đừng phụ lòng chú ba con. Con bò nhà mình bán không uổng đâu."
Tôi nhìn họ. Đôi giày giải phóng của chú ba phần mũi đã bị rách một miếng lớn. Quần áo của thím ba miếng vá này đè lên miếng vá nọ. Tôi không nói được lời nào. Tôi chỉ quỳ sụp xuống hướng về phía chú ba và thím ba dập đầu ba cái.
Nền đất rất cứng, trán tôi đau điếng. Tôi tự nhủ với lòng mình, Trần Như Niên, hãy nhớ lấy ngày hôm nay, hãy nhớ lấy hai gia đình này, hãy nhớ lấy sự sỉ nhục của 50 tệ kia và hãy nhớ lấy ân tình của 8300 tệ này.
Ga tàu đông nghịt người, không khí hỗn tạp mùi mồ hôi, mùi mì tôm và cả vị chua xót của sự ly biệt. Bố tôi, mẹ tôi, chú ba, tất cả đều đến tiễn tôi.
Trên người tôi đeo một chiếc túi vải mới tinh, là thím ba đã thức trắng mấy đêm liền để khâu cho tôi. Bên trong đựng vài bộ quần áo và cả trứng gà luộc. Bố tôi ấn vào tay tôi một chiếc hộp cơm bằng sắt để ăn trên đường đi. Tôi mở ra xem thử, là màn thầu bột mì trắng kẹp trứng xào bên trong, thứ mà tết nhất mới dám ăn.
Mẹ tôi đứng bên cạnh quẹt nước mắt:
"Đến trường rồi phải ăn uống đầy đủ, đừng có tiếc tiền. Tiền không đủ thì viết thư về nhà."
Tôi gật đầu. Tôi biết trong nhà đã không còn một đồng nào nữa rồi.
Chú ba vỗ vai tôi:
"Niên Niên, đến Bắc Kinh rồi là người lớn rồi, mọi việc phải tự mình suy tính. Đừng có giận dỗi với người ta, cũng đừng để người ta bắt nạt."
"Vâng."
Tôi vâng một tiếng, tiếng còi tàu vang lên ch.ói tai. Đến lúc phải lên tàu rồi, mẹ ôm chầm lấy tôi, khóc không thành tiếng. Bố tôi quay mặt đi, bả vai run bần bật. Tôi thoát khỏi vòng tay mẹ, bước đến trước mặt chú ba:
"Chú ba, đợi con."
Tôi chỉ nói với chú bốn chữ đó. Chú ba ngẩn người, sau đó nở nụ cười:
"Được, chú ba đợi con."
Tôi xách hành lý, theo dòng người chen chúc lên con tàu màu xanh lá. Trong toa tàu chật như nêm cối, khó khăn lắm tôi mới tìm được một chỗ ngồi cạnh cửa sổ. Tôi thò đầu ra ngoài. Ba người họ vẫn đứng trên sân ga như ba cái cây khô héo.
Tàu từ từ chuyển động, bóng dáng họ ngày càng nhỏ lại. Tôi cứ nhìn mãi cho đến khi không còn thấy gì nữa. Tôi thu đầu lại tựa vào cửa kính lạnh lẽo. Nước mắt cuối cùng cũng rơi xuống, lặng lẽ không tiếng động, thấm vào chiếc túi vải mới.
Một bác ngồi bên cạnh đưa cho tôi tờ báo:
"Con gái, lau đi."
Tôi nhận tờ báo nói một tiếng cảm ơn. Trên tờ báo có in ngày tháng: ngày mùng 01 tháng 09 năm 1995. Cuộc đời tôi bắt đầu từ ngày hôm nay sẽ khác đi.
