Hóa ra, chế độ ruộng đất của Đại Tề chia làm hai loại: công điền và tư điền. Công điền do quan phủ quản lý, cho thuê với mức giá cố định cực thấp để hỗ trợ nông dân không có ruộng đất. Thế nhưng, đúng là "trên có chính sách, dưới có đối sách", quan lại trong huyện đã cấu kết cùng tầng lớp địa chủ, để bọn chúng ưu tiên vơ vét thuê sạch công điền với giá rẻ mạt của nhà nước. Nông dân khốn khổ không còn đất để thuê, đành phải ngậm đắng nuốt cay thuê lại từ tay địa chủ với mức giá cao gấp mấy lần. Vất vả cày cuốc quanh năm suốt tháng, cuối cùng chỉ giữ lại được chút ít lương thực cầm hơi qua ngày.
Chu Hạo tuy đến từ thế giới hiện đại, nhưng chứng kiến cảnh này cũng không khỏi xót xa than thở, sự bóc lột của tầng lớp địa chủ quả thực quá đỗi tàn độc.
Ngày tiếp theo, Sở Diên dẫn theo Hộ công tào Lý Nhiên cùng hai lại dịch trong Huyện úy phủ, cộng thêm Sở Tứ và Lưu Bưu, rầm rộ tiến thẳng ra đồng ruộng. Hộ công tào ôm theo một xấp sổ sách dày cộm, toàn là sổ bộ điền sản. Chu Hạo thấy vậy cũng tò mò bám theo xem náo nhiệt. Suốt mấy ngày liền, Sở Diên đốc thúc mọi người miệt mài đối chiếu diện tích đất đai, kiểm tra sát sao tình trạng cho thuê công điền. Đám người Lý Nhiên cùng lại dịch mệt mỏi than trời trách đất. Đêm xuống, Sở Diên vẫn chong đèn lật xem hồ sơ điền sản trong kho. Chu Hạo thương y vất vả liền chạy tới phụ giúp.
Sở Diên ôn tồn nói: “Nguyên đệ bằng lòng đến đây bầu bạn cùng ta, đã là phúc phận lớn lao của ta rồi. Nay sự vụ bề bộn thế này, tuyệt đối không thể làm phiền đệ thêm nữa.”
Chu Hạo gạt đi: “Huynh lại khách sáo với ta rồi. Không phải nói ta là quản gia sao? Huynh cứ việc sai bảo, ta cũng không muốn làm kẻ ăn bám đâu.”
Sở Diên bật cười: “Nguyên đệ thật sự muốn làm sao?”
Chu Hạo gật đầu chắc nịch. Sở Diên bèn nói: “Vậy... ta không khách khí nữa... Đệ hãy đem những chứng từ này đối chiếu từng mục một với quyển sổ kia đi...”
Chu Hạo răm rắp làm theo lời Sở Diên. Nhưng đến tận đêm khuya, cơn buồn ngủ kéo tới trĩu nặng đôi mắt, hắn gục đầu xuống bàn ngủ thiếp đi lúc nào không hay. Sở Diên nhìn sắc trời, từ từ đứng dậy tiến đến bên Chu Hạo, vốn định bế hắn vào giường nằm cho ngon giấc. Thế nhưng, đôi tay vừa vươn ra lại khựng lại giữa không trung. Giờ phút này, ánh mắt Sở Diên trầm xuống, y khẽ mím môi... Xung quanh tĩnh lặng như tờ, chỉ còn nghe thấy nhịp tim đập thình thịch bên tai. Sở Diên chậm rãi cúi người, tiến sát khuôn mặt lại gần Chu Hạo. Khi khoảng cách chỉ còn cách nhau tựa hơi thở, Sở Diên khẽ dừng lại, dường như đang đắn đo điều gì. Vài giây sau, hai phiến môi mềm mại lướt nhẹ qua nhau. Người đang say giấc bỗng cựa mình. Sở Diên như kẻ trộm bị bắt quả tang, giật thót hoảng hốt lùi lại. Thấy Chu Hạo vẫn chưa tỉnh giấc, y mới dám giơ tay nhẹ nhàng miết lên đôi môi vừa bị mình làm ướt. Sau đó, Sở Diên vội vã đứng dậy, bước ra sân múc nửa gáo nước lạnh tưới lên mặt để xua đi ngọn lửa cõi lòng.
Sáng hôm sau, Chu Hạo tỉnh giấc, ngơ ngác phát hiện mình đang nằm trên giường của Sở Diên, hai người lại còn đắp chung một tấm chăn. Vừa cựa mình, Chu Hạo giật b.ắ.n khi thấy đối phương thế nhưng lại đang để trần nửa thân trên. Hắn ngượng ngùng đỏ mặt, vội vã chui ra khỏi chăn. Lúc này Sở Diên cũng lờ mờ tỉnh dậy, đôi mắt hãy còn ngái ngủ. Chu Hạo ấp úng: “Huynh nóng lắm sao? Sao lại không mặc áo trung y?”
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn -
Sở Diên hàm hồ đáp: “Ngủ thế này cho thoải mái...”
Hồng trần cuồn cuộn
Sóng gió bủa vây
Tâm như chỉ thủy
Tự tại chốn này.
Chu Hạo ôm một bụng hoang mang. Ngày trước ở Quốc T.ử Giám, hắn chưa từng thấy Sở Diên có thói quen ngủ lạ lùng như vậy. Cớ sao nay lại thay đổi tâm tính?
Sáng hôm đó, Sở Diên truyền gọi Lý Nhiên để tiếp tục bàn bạc chuyện đất đai. Y trầm ngâm: “Hiện giờ xem ra, đất canh tác trong huyện quả thực quá ít ỏi.”
Lý Nhiên vội phụ họa: “Vâng thưa đại nhân, đây cũng chính là nguyên do khiến công điền trở thành món hời ai cũng thèm khát. Nếu đất đai khai hoang đủ nhiều, thử hỏi còn ai thèm đi thuê công điền làm chi nữa.”
Sở Diên thở dài: “Nhưng cứ mãi thế này đâu phải là cách hay. Vậy bá tánh đến khi nào mới có ngày được ăn no?”
Lý Nhiên đáp: “Đại nhân nói rất phải. Nhưng việc này suy cho cùng cũng chẳng ảnh hưởng gì đến thuế ruộng nộp lên trên, chỉ tội cho những bần nông không có tư điền mà thôi.”
Sở Diên nhíu mày: “Huyện lệnh đại nhân vốn là quan phụ mẫu, chẳng lẽ ngài ấy cũng nhắm mắt làm ngơ sao?”
Lý Nhiên lắc đầu, nụ cười mang chút chua chát: “Đại nhân, việc này lẽ nào còn cần tiểu nhân nói toạc ra sao?”
Sở Diên phẩy tay cho Lý Nhiên lui. Đứng lặng bên khung cửa sổ, y chìm vào những suy tư sâu thẳm.
(Lời tác giả: Xưa nay, tầng lớp nông dân thấp cổ bé họng trong xã hội phong kiến luôn bị xem là đối tượng để bóc lột. Lời của Lý Nhiên không hẳn là sai, bởi thuế ruộng nộp về quốc khố vẫn không hề thâm hụt, nhà nước chẳng mất mát gì, người chịu thiệt thòi chỉ là những bá tánh bần hàn vô quyền vô thế. Đối với quan viên địa phương, đặc biệt là Huyện úy, thu thuế là nhiệm vụ tối thượng, lập được công thu thuế tức là có năng lực. Thử hỏi có mấy ai đoái hoài xem giá thuê đất nông dân phải gánh cao đến mức nào? Nhưng Sở Diên lại khác, làm sao y có thể khoanh tay đứng nhìn bá tánh bị bọn tham quan và cường hào ác bá hút m.á.u tận xương tủy? Y nhất định sẽ đứng ra bảo vệ họ, dù điều đó đồng nghĩa với việc y phải đối đầu với toàn bộ tầng lớp địa chủ. Nhìn bề ngoài, đây dường như là một trận chiến nắm chắc phần thua, nhưng chân tướng sự việc rồi sẽ ra sao, xin mời quý độc giả cùng dõi theo.)
