Đêm đến, ta một mình ra sân luyện đao. Nhờ thính giác nhạy bén, ta phát hiện mẹ đang tiến về phía này.
Ta lập tức thu đao, vờ vịt ngồi vào bàn lật sách đọc.
Mẹ bước tới, lườm ta một cái rồi bảo: "Bớt diễn trò đi, sách cầm ngược rồi kìa!"
Ta chỉ biết cười trừ với bà.
Mẹ cầm cây đao của ta lên, lặng im ngắm nghía một hồi. Sau đó bà cởi phăng bộ ngoại y rườm rà ra, rồi đi một bài đao pháp vô cùng dứt khoát.
Ta nhìn mà mắt chữ O mồm chữ Ô.
Mẹ lau vội giọt mồ hôi trên trán, lườm ta: "Mẹ của con dẫu sao cũng là nữ nhi của Đại tướng quân Mạc Bắc, chẳng lẽ con nghĩ mẹ chỉ biết tam tòng tứ đức, suốt ngày tụng mấy cái thứ gia quy thối tha với con sao."
Ta chân thành ca ngợi: "Mẹ quả thực là anh tư hừng hực, nữ trung hào kiệt."
Bà đầy vẻ tự hào: "Năm xưa mẹ cũng từng theo ngoại tổ phụ của con xông pha trận mạc đấy. Chỉ bằng bài đao pháp này thôi mà đã hớp hồn cha con, một quý công t.ử chốn kinh thành phải sống c.h.ế.t đòi cưới mẹ cho bằng được."
Nhắc lại chuyện xưa, ánh mắt bà tràn ngập vẻ hoài niệm.
Nhìn những đường đao vô cùng thuần thục kia là biết ngày thường bà vẫn âm thầm khổ luyện. Vậy mà ban ngày bà lại sắm vai một quý phu nhân đoan trang, lễ nghi chu toàn.
Mẹ kéo ta ngồi xuống uống trà, ôn tồn bảo: "Tiểu Ngũ, mẹ rất tiếc vì đã bỏ lỡ mười hai năm cuộc đời của con. Đêm nay mẹ đến tìm con là muốn tâm sự đôi điều."
Qua lời kể chậm rãi của mẹ ta mới hiểu ra, không phải tự dưng mà bà biến thành một vị phụ nhân như bây giờ.
Năm xưa bà cũng là người phóng khoáng, hành sự thô bộc, thẳng thắn cương trực, chẳng bao giờ chịu để bản thân phải chịu thiệt thòi.
Khi mới theo cha về kinh thành, bà bị mớ gia quy quy củ gò bó đến mức u uất. Cũng may cha ta là người biết phấn đấu, vừa được thăng quan tiến chức là lập tức dọn ra ngoài ở riêng.
Thuở ban đầu, mẹ chẳng thèm đoái hoài hay kết giao với bất kỳ ai ở kinh thành này, đám người kia bèn tụm năm tụm ba mỉa mai bà là đồ thô lậu từ Mạc Bắc tới.
Trưởng tỷ và đệ đệ cũng vì thế mà bị gạt ra rìa, bị chúng bạn cô lập. Sau cùng, chính tổ mẫu đã gọi mẹ vào phòng để nói chuyện thấu đáo một phen.
Mẹ hoài niệm kể lại: "Tổ mẫu của con là một người vô cùng thông tuệ. Bà bảo kinh thành có quy củ của kinh thành, Mạc Bắc có quy củ của Mạc Bắc. Kẻ sống phóng khoáng, minh bạch thực sự không phải là mù quáng phản kháng, mà là biết thuận theo thời thế. Đem mặt chân thật nhất để dành cho người thân, bằng hữu, phu quân. Còn cái mặt giả tạo, diễn trò thì cứ để dành cho người ngoài."
Mẹ từ đó bắt đầu theo tổ mẫu học cách quản lý gia trạch, học cách giao tế với người trong kinh. Dần dà, bà lại tìm thấy niềm vui trong đó.
Quản lý gia trạch cũng giống như điều binh khiển tướng, đôi khi phải áp dụng cả ba mươi sáu kế binh pháp.
Giao tế với các vị quý phụ nhân kinh kỳ cũng phải biết xem xét thời thế, chẳng khác nào đấu trí với mật thám của quân địch.
Lâu dần, mẹ đã hoàn toàn thích nghi với cuộc sống ở kinh thành, thậm chí là cá gặp nước.
Ta nghe xong, ngẫm nghĩ một hồi rồi bảo: "Mẹ đang muốn bảo con rằng sống ở đời đôi khi phải biết diễn kịch. Ngày tháng là của mình, còn thời thế thì chẳng chiều lòng người. Mãnh long không chấn được địa đầu xà, con chim ưng của Mạc Bắc như con khi về kinh thành thì phải biết giả làm gà."
Mẹ bật cười khúc khích: "Đại khái cũng là cái đạo lý ấy."
Ta ra hiệu đã hiểu.
Chuyện nhỏ, ta đã nếm trải đủ mùi đời từ sớm rồi, co được thì duỗi được. Bản thân ta bây giờ chẳng khác nào một con mèo hoang bên ngoài.
Chỉ cần diễn kịch ngoan ngoãn một khắc, đổi lại vinh hoa phú quý mười lăm năm. Mèo nhà có cách sống của mèo nhà, mèo hoang có cách sinh tồn của mèo hoang.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyDD.com -
Giống như những gì mẹ đã truyền thụ cho ta.
Nếu có ai gặng hỏi ngày thường ta thích làm gì, ta cứ dõng dạc bảo mình thích đọc sách. Dẫu sao mấy cuốn truyện hiệp nghĩa giang hồ thì cũng được tính là sách mà.
Lại có kẻ tò mò hỏi ta lưu lạc bên ngoài bao năm làm sao sống sót. Ta cứ phao tin bản thân được một vị ẩn sĩ cao nhân nhận nuôi, ngày đêm tu tâm dưỡng tính.
Người ngoài nghe thế chỉ biết đoán già đoán non ta theo cao nhân học đạo, chứ đâu ai ngờ thứ ta học là thuật g.i.ế.c người.
Mẹ bảo: "Tóm lại, cứ nói nhăng nói cuội vài câu, ngoài mặt qua loa đại khái là được."
Ta tràn đầy tự tin: "Mẹ yên tâm đi, năm xưa lăn lộn giang hồ con cùng sư huynh bôn ba lừa lọc không ít, con thừa biết gặp người nói tiếng người, gặp quỷ nói tiếng quỷ, bảo đảm không để ai nắm được thóp đâu."
Mẹ nghe xong, đầy vẻ xót thương ôm c.h.ặ.t lấy ta vào lòng: "Mẹ dạy con những điều này không phải vì chê bai những thói quen giang hồ của con. Ngược lại, con gái của mẹ ở bên ngoài sống lỗi lạc đại phương, lại luyện được một thân võ nghệ tinh thông, mẹ tự hào lắm chứ. Chỉ là mẹ từng nếm trải cảm giác bị người ta coi khinh, ghẻ lạnh, cô lập, mẹ nhận ra nếu chúng ta biết diễn kịch một chút thì sẽ tránh được mớ rắc rối ấy, đỡ tốn công tốn sức vô ích."
Ta gật đầu: "Con hiểu rồi! Sống trên đời suy cho cùng cũng chỉ gói gọn trong bốn chữ: nhân tình thế thái."
Cha ta là Lễ bộ Thượng thư, mẹ lại là quý phu nhân có m.á.u mặt ở kinh thành.
Ta lại còn có tổ phụ tổ mẫu gia thế hiển hách.
Trưởng tỷ đang chờ gả, đệ đệ tương lai cũng phải bàn chuyện dựng vợ gả chồng.
Cái chức đích thứ nữ này của ta dẫu sao cũng phải làm chút công phu bề nổi, không thể để người ngoài coi khinh.
Một người vinh cả họ được nhờ, một người nhục cả họ chịu tiếng.
Chúng ta đều là bầu chung một giàn cả.
Mẹ thấy ta thông tuệ như thế thì mỉm cười đầy mãn nguyện, bà gặng hỏi kỹ lưỡng về chuyện ta cứu Khang Vương ở Mạc Bắc năm xưa.
Ta tóm tắt ngắn gọn: "Khi đó cả hai đều trúng kịch độc, nửa sống nửa c.h.ế.t, chẳng nhìn rõ dung mạo của nhau. Sau khi con đưa hắn thoát khỏi nguy hiểm thì bản thân cũng kiệt sức ngất lịm đi, lúc tỉnh lại thì hắn đã được gia nhân đón đi mất rồi. Miếng ngọc bội hắn trao làm tín vật lúc hoạn nạn con cũng sơ ý làm rơi mất."
Mẹ nghe xong, ngẫm nghĩ một hồi rồi hỏi: "Lúc hai đứa trốn ra ngoài, còn có ai đi cùng nữa không?"
Ta nhớ lại rồi bảo: "Hình như còn năm người nữa, trong đó có một vị cô nương. Mắt con không nhìn thấy gì, chỉ máng máng nghe thấy tiếng nàng ta sụt sùi khóc vài tiếng, sau đó nàng ta im bặt nhưng lại lẳng lặng chăm sóc con rất chu đáo. Nghĩ lại thì nàng ta là người gặp biến không kinh, tâm tính vô cùng điềm tĩnh."
Mẹ thẫn thờ một lát rồi hỏi ta: "Về chuyện chung thân đại sự của con, con tính thế nào?"
Ta đương nhiên thấy gả cho Khang Vương là thượng sách.
Ta đã cùng đệ đệ dò la tin tức về Khang Vương rồi, quả thực là ứng cử viên số một để gả chồng.
Hắn thân t.ử yếu ớt, nhưng lại có quyền có thế.
Nếu ta gả qua đó, chẳng may hắn đoản mệnh c.h.ế.t sớm, ta sẽ lập tức được thăng chức làm vọng môn quả phụ. Một vị quả phụ có tiền lại có quyền có thế thì đố ai dám quản, dám đắc tội với ta.
Ở cái kinh thành này, gả chồng là chuyện hệ trọng nhất đời người. Gả đi rồi mà được thủ tiết làm quả phụ thì xem như tự do tự tại hoàn toàn.
Dẫu ta thấy làm quả phụ với làm nữ t.ử độc thân chẳng khác gì nhau, nhưng người đời lại không nghĩ thế.
Nữ t.ử độc thân bị coi là khiếm khuyết, còn cuộc đời của một vị quả phụ thủ tiết thì lại được coi là vẹn toàn.
Cái thế đạo này đúng là quái đản hết chỗ nói.
Ta không lật đổ được cái thế đạo này thì đành thuận theo chiều gió, cốt sao cho bản thân sống thoải mái nhất là được.
